Interview: Succesvol onderneemster & moeder van zoon met ASS

Bijgewerkt: aug 3


Succesvol onderneemster Daphne Engelke vertelt over haar uitdagingen en ervaringen als creatief ondernemer en moeder van een zoon met autisme.



Wanneer ben je geboren? En waar? Ik ben in 1974 geboren in Ouder-Amstel. Mijn ouders zijn rasechte Amsterdammers, onze hele familie trouwens. Wij zijn op mijn 2e verhuist naar Eindhoven, omdat mijn moeder een rustigere en vriendelijkere omgeving wenste voor haar dochter.

Hoe was jij als klein meisje? En hoe ben je opgegroeid? Ik was een vrolijk, creatief ietwat introvert meisje. Op mijn 10e jaar moesten we verhuizen, omdat mijn vader zijn droom, een eigen zaak in de Piazza in Eindhoven, failliet ging en we niet meer konden wonen in de prachtige bungalow die we toen hadden.


Mijn moeder was toen diepongelukkig, deurwaarders aan de deur en ik, ik weet dat het moeilijk was. Dat we geen hagelslag meer op brood hadden, maar ook dat mijn vader altijd optimistisch bleef en mij altijd geleerd heeft dat je van tegenslagen sterker wordt en altijd opnieuw kunt beginnen.


Mijn ouders en ik zijn regelmatig daarna opnieuw verhuist, meestal omdat het moest. En iedere keer weer was mijn kamer als eerste klaar, gingen ze mee om een nieuwe school uit te zoeken, betrokken ze me in beslissingen en zorgden ze ervoor dat ik er nu op kan terugkijken als een moeilijke maar verrijkende periode. Wij waren echt gelukkig ook zonder geld en altijd met elkaar.



Hoe ziet jouw dagelijks leven er nu uit? Op dit moment is mijn leven mega relaxt. Ik heb geen afspraken buiten de deur, een lege agenda en ik kan iedere dag Viltbloeiers maken. Het evenwicht dat we de eerste 4 weken moesten zoeken was zwaar met vele ruzies en huilbuien, maar nu het evenwicht er is, weten we waar we aan toe zijn en kunnen we prima naast elkaar en met elkaar leven.


Marc werkt thuis, Pelle heeft online lessen en ik heb mijn klanten via de computer en social media. We verplaatsen regelmatig van kamer, zodat we zo min mogelijk last van elkaar hebben. We wandelen 3x per week 7-10 km en fietsen de andere 2 dagen zo’n 1 uur. Dat werkt ontspannend, is een mooi tijdverdrijf en geeft structuur.


Toch hoop ik dat we gauw weer kunnen overgaan op een leven met school, met werk buitenshuis, afspraken buiten de deur en vooral zonder strepen, stickers en andere afbakeningen. Het kost me veel energie om alles op de rit te houden.





Wat voor een relatie heb je met je man? Welke rol speelt hij in jouw leven? Mijn man Marc is mijn soul mate. Wij horen echt bij elkaar. Waar ik in pieken en dalen leef, is hij de rust zelve. Waar ik mega enthousiast uit mijn dak kan reageren op iets wat ik te gek vind, is hij gematigd en overdenkt de plussen en minnen. En waar ik in dat eerste moment van enthousiasme door het huis stuiter en hij – in mijn ogen – veel te saai en behoudend reageert, komen we nar een paar uur, dagen of weken altijd tot elkaar in goede harmonie met een voor beide partijen mooie beslissing.

Daarnaast kookt hij altijd voor ons gezin en heeft een baan die hij geweldig vindt. Wij hebben er samen voor gekozen dat ik mijn betaalde baan opzegde om voor Pelle te zorgen toen hij naar de Havo ging en ik de zorg op me nam voor onze zoon met ASS (autisme). Dat is waar ik goed in ben. Zo verdelen we eigenlijk alles. We kijken naar elkaars kwaliteiten en hebben daar geen oordeel over.

Wanneer kwam je erachter dat je zoon autisme heeft? En wat deed dat toen met jou? De grap is eigenlijk dat dit net zo ging als toen Pelle op zijn 6e jaar mij op een woensdag middag in april vertelde dat Sinterklaas echt niet bestond en dat ik er niet omheen hoefde te draaien, want hij had het allemaal uitgevonden. Het was ook echt zo, ik kon het niet meer “redden”.


Pelle kwam in januari van Brugklas Havo 1 thuis en zei mama, ik heb even gegoogeld maar ik denk dat ik autisme heb, wat denk jij?


Uh…..

Pelle was vanaf dat hij in mijn buik zat al apart. Ik voelde aan alles dat er iets was, maar kon het niet goed duiden. Pelle had bijna iedere dag driftbuien, was vaak onhandelbaar vanuit onmacht en je zag aan alles dat hij het overzicht niet zelf kon creëren. Er waren zoveel aanwijzingen dat hij het leven anders bekeek.


Neem Douchen, Pelle kan zich sinds hij 13 jaar is alleen douchen. Niet dat ik er tot zijn 13e bij moest staan, maar ik moest wel zijn kleding klaarliggen, shampoo op de juiste plek neerzetten en die mocht niet op zijn, want dan kon het haren wassen niet doorgaan, douchekop juiste hoogte enz enz.


Wij bekeken vakantielocaties op de douche. Een douchgordijn? Locatie valt af. Geen eigen douche op een kamer in een hotel, locatie valt af.


Omdat ik met mensen met een verstandelijke beperking en autisme werkte zag ik mega veel overeenkomsten. Ik heb Pelle dus ook altijd vanuit een gestructureerde opvoeding benadert. Ik heb veel bij de huisarts gezeten om mijn verdriet daar neer te leggen over hoe ik moeder moest zijn, wat ik moest laten en mijn zorgen gedeeld over de toekomst.

Dus toen Pelle vroeg of hij misschien autisme had, heb ik gezegd dat ik daar niet raar van sta te kijken, maar dat we hem nooit getest hebben omdat het met onze hulp en ondersteuning prima ging. Echter op het voortgezet onderwijs, de HAVO was alles anders. Zijn hele vertrouwde structuur van 8 jaar basisschool was weg en nu zag je dat hij “anders” was. En hij voelde dat.


Ik heb hem gezegd wat er kon en dat we een afspraak konden maken bij de huisarts om en traject in te gaan voor een diagnose. Maar wat nou als de huisarts zegt dat het niet klopt, was zijn grootste angst…


Eenmaal bij de huisarts vertelde Pelle waar hij mee zit en de huisarts beaamd volmondig dat dat echt wel kan kloppen. Ik had namelijk al zo vaak daar mijn verdriet gedeeld dat ze er niet van op keek!


Na de diagnose was Pelle dolblij dat hij Autisme had, nu wist hij waarom alles soms zo anders was en waarom dingen hem stoorde of hij niet begreep en toen hebben we ook begeleiding gekregen omdat het op de havo ineens echt heel moeilijk werd




Hoe ervaar jij het om moeder te zijn van een jongen met autisme?

Pelle laat me zijn hele leven al zien dat niets vanzelfsprekend is, dat je vol bewondering altijd en iedere dag opnieuw om je heen kunt kijken en de omgeving mag waarderen en mag zien. Dat je intens kunt genieten in het NU, maar als dat moment voorbij is, het ook voorbij is. Dat iedere situatie nieuw is, dat een bord met verboden te fietsen ook kan betekenen dat je er helemaal niet met een fiets bij in de buurt mag komen, dat fruit om 3 uur in de middag altijd om 3 uur in de middag gegeten moet worden, dat pijlen zoeken in de IKEA het allerleukste is wat er is en dat spreekwoorden echt stom zijn!


Mijn leven is enorm verrijkt door hem én ook enorm energievretend. Bij alles wat hij zegt of doet, probeer en moet ik een stap voor zijn… Alles kan escaleren tot iets groots wat niet altijd erg is, maar ook gewoon niet altijd nodig en met vooruitdenken soms te de-escaleren is.


Het moeilijkste vond en vind ik dat ik vaak helemaal geen moeder kan zijn, omdat ik keuzes maak die voor een jongen met autisme beter zijn, maar die niet rechtstreeks uit mijn moederhart komen, maar meer uit mijn begeleidershart. Ik kan het het beste uitleggen met 1 voorbeeld, als ik ergens “ja” tegen zeg, moet ik dat heel bewust doen, wetende dat Pelle een “ja” als iets ziet wat daarna altijd een ja is, er zit weinig nuance in. Dat wordt naarmate hij ouder wordt absoluut anders, maar met dit in mijn achterhoofd neem ik beslissingen.

Pelle op de markt in Eindhoven in de draaimolen, nee dat kan echt niet, want iedere keer als ik er dan langs kom is dat een discussie.


Pelle in de draaimolen op de kermis? Ja dat kan want daar kan ik voor kiezen om wel of niet te gaan. Pelle een ijsje bij de Ikea bij de uitgang? Dat kan en doet hij waarschijnlijk op zijn 40e nog ;-)


En discussies ga ik meerdere keren per dag aan, begrijp me niet verkeerd, ik ben mega consequent, maar als ik een paar discussies niet hoef te voeren scheelt me dat zoveel energie dat de dag net wat langer kan duren….


Waaraan merk je vooral dat hij autisme heeft en hoe ga jij daarmee om? Ik merk nu hij 15 jaar is vooral dat hij autisme heeft op het gebied van sociale contacten, hoe doe je dat dan en wanneer zeg je iets en wanneer niet. Wat zie je aan iemands gezicht als je iets hebt gedaan wat die persoon niet leuk vindt, wanneer zeg je sorry en waarom. Oorzaak en gevolg vindt hij super lastig.


Daarnaast heeft hij structuur nodig, in deze tijd van Corona is de duidelijke dag structuur, van schooltijden en week-/ weekendstructuur en vrienden volledig weggevaagd. Dit heeft weken geduurd voordat we hierin weer een modus hebben kunnen vinden die werkbaar was. Pelle kan zichzelf niet vermaken, hij moet van buitenaf een structuur/ planning krijgen anders valt hij in slaap en gaat hij letterlijk “uit”.


Wat hij altijd zo doet, gaat nooit anders, dus bij alles wat ik hem leer, moet ik nadenken of dat in de toekomst ook nog zo kan/ mag/ mogelijk of handig is.

Hij kan moeilijk overgangen maken, hij zal niet snel iets anders starten als je hem er niet op wijst, dat klinkt als een puber, maar hij is daar nog net wat extremer in.


Tijdens HAVO 1 kon hij met 10 minuten per dag thuis leren zijn vakken gemakkelijk halen, op Havo 2 moest er wat meer gebeuren maar dat heeft heel veel strijd gekost omdat hij het vorig jaar toch ook zo gered heeft….


Iets doen voor anderen staat niet in zijn woordenboek, hij is erg op zichzelf. Maar als hij iets wil dan wil hij het ook meteen doen of leren en dan is het eigenlijk belangrijk dat ik ook meteen alles uit mijn handen laat vallen om met hem dat te gaan doen. Neem bv wc’s poetsen… Toen hij 10 jaar was vroeg hij hoe dat moest. We hebben het meteen samengedaan en hij poetst de wc’s nog steeds nu om wat bij te verdienen…. Datzelfde geldt voor het afhalen en opmaken van zijn bed. Dat kon hij al toen hij 11 jaar was terwijl zijn klasgenoten op 1 havo kamp niet wisten hoe een hoeslaken om een matras moest… En zo heeft ieder nadeel ook zijn voordeel!!



Hoe combineer jij het ondernemen met het opvoeden van een zoon met ASS?

Ik ben gestopt met een baan in loondienst toen Pelle naar de HAVO ging. Ik voelde aan alles dat dit zo’n enorme verandering zou gaan worden en daar heb ik geen minuut spijt van gehad. Ik sta met hem op en we beginnen de dag met ontbijt aan tafel om samen te kijken wat hij nodig heeft voor die dag. Er ligt een weekplanning voor school altijd op de eettafel zodat we allemaal weten waar we aan toe zijn. Nadat hij naar school is vertrokken ga ik werken voor mijn bedrijf.


Alles wat ik doe en plan valt binnen de schooltijd, dus iedere dag hou ik zijn rooster in de gaten zodat ik thuis ben als hij uit school komt. Het is niet meer zo dat Pelle niet alleen thuis kan zijn, maar het moment waarop hij de deurklink vast pakt en binnenkomt is het extreem belangrijk voor de voortgang van de middag. Ik moet dan neutraal en volledig opgeladen niets aan het doen zijn, zodat ik hem de ruimte kan geven om zijn verhaal te doen of er gewoon te zijn. Pas dan escaleert het meestal niet en kan de middag starten. Zo’n middag staat in het teken van flexibiliteit en geen verwachtingen hebben.


Soms kan ik nog wat werken en soms knalt het huis uit zijn voegen en ben ik om 18 uur als Marc thuiskomt volledig klaar met de dag, lees uitgeput… Door goed te plannen krijg ik mijn werk toch gedaan en vaak werk ik in het weekend omdat Marc dan thuis is.


Vertel eens over de meest uitdagende situatie waarin je hebt gezeten als ondernemende moeder met een zoon die autisme heeft en hoe ging je ermee om? Meest uitdagend is weggaan zonder hem. Ik zal vertellen dat Marc en ik al vanaf de dag dat hij geboren werd voelde dat wij tijd voor ons als stel nodig zouden hebben, dus ieder jaar gaan wij een paar dagen weg met zijn tweeën en laten Pelle bij opa en oma. Toen hij klein was had hij een draaiboek mee waarin van minuut tot minuut stond hoe zijn dag verliep en dan ging het geweldig. Ik kan hem dan ook echt heel goed loslaten. Ik zal het sterker vertellen, ik denk dan vaak niet eens meer aan thuis maar voel echt dat het even ons moment mag zijn.





Zo ben ik ook “gewoon” een midweek weggegaan om coaching te ontvangen in Spanje. Twee keer in Malaga en de laatste keer op 'Business Retreat' in Alicante bij Quinta. Ik geniet van die tijd voor mij en kan ook echt even evalueren en stil staan bij hoe ik functioneer, waar ik blijf als mens in mijn relatie met mijn zoon en wat ik nodig heb om weer verder te kunnen.

Daarnaast bleek dat als ik weg ben het helemaal prima gaat met Pelle. Een soort van uit het oog uit het hart en dan redt hij het prima en mist me ook niet per se. Pas als ik weer terug ben en dus in beeld bleek dat hij me wel gemist heeft en krijg ik mega dikke knuffels en lieve woorden! Heerlijk om thuis te komen dus. Wat heb jij vooral geleerd van jouw zoon?

Te genieten van alles wat je ziet en heel bewust om je heen kijken. Ik denk dat hij ook de reden is geweest dat ik zo bewust naar de natuur ben gaan kijken en gaan zien hoe alles in elkaar zit en eruitziet. Ook heb ik geleerd hoe moeilijk wij mensen zijn en dat communicatie vaak zoooo tegenstrijdig is. Pelle zegt wel eens tegen mensen die hij niet zo goed kent: “ik zie niet wat je zegt.” Dat typeert helemaal hoe hij communiceert. Hij is altijd eerlijk en oprecht. Als hij boos is, is zijn lijf boos en zijn zijn woorden boos. Is hij blij dan is hij 100% blij en heeft hij ook mooie vriendelijke woorden.


Dat maakte dat de pubers met wie hij ineens op de havo terecht kwam heel ingewikkeld waren. Die zeiden vaak dingen die niet klopte bij hun gezichtsuitdrukking. Pesten kwam wel eens om de hoek kijken, maar dat had hij niet eens altijd door. Pelle is gewoon Pelle, altijd al geweest en dat vertelt hij aan iedereen. Hij kan ongelooflijk goed praten en verwoorden wat hij voelt. Hij vraagt ook gewoon om wat hij nodig heeft.


Begrijpt hij je niet, vraagt hij om verduidelijking. Is hij overprikkeld dan vertelt hij dat en gaat muziek luisteren. Als je hem ziet is het een hele gewone heerlijke knappe gozer. Het enige wat je meteen kunt zien is dat hij je niet zal aankijken als hij je niet kent. Dat doet hij pas als hij weet wie je bent en wat hij aan je heeft.

Welk advies geef jij mee aan moeders met autistische kinderen?

Autisme is natuurlijk ook maar gewoon weer een “iets” wat bedacht is om bepaald gedrag een naam te geven. Iedere persoon is anders, ook iedere persoon met autisme. Mijn buurmeisje zegt altijd ik ben gewoon een persoon die anders is als jij, maar ik hoef iet meteen te zeggen dat ik autisme heb want dan word ik anders behandeld. Ik weet soms dingen niet en soms juist wel en ik weet inmiddels wel wanneer het slim is om even te vermelden dat ik de wereld anders bekijk. Deze tip gaf ze ook aan Pelle en ik vind m prachtig!

En ben jij een mama die het moeilijk heeft, ben je soms je leven kwijt, voel je je een oppas of begeleider i.p.v. een mama? Vertel het gewoon, ik heb het ook altijd verteld en weinig vriendinnen begrepen mijn onzekerheid, verdriet en aanpassingen in het leven, maar nu er een diagnose is en ik me zelf ook de rol van mama/ mantelzorger heb gegeven voel ik me beter en heb ik niet meer de behoefte me steeds te verantwoorden.



Waarom ben je gaan ondernemen en hoe kwam je op het idee om viltbloemen te maken? Hoe is jouw bedrijf ontstaan?

Ik had voordat Pelle naar de basisschool ging een ongelooflijke behoefte om iets voor mezelf te hebben in mijn leven, maar dat was energie technisch niet mogelijk naast mijn baan in de zorg. Eenmaal op de basisschool was er weer wat ruimte en hield ik wat energie over en was Pelle wat energie kwijt als hij thuiskwam. Langzaam kwam de behoefte om weer iets moois te kunnen maken.


Op de bruiloft mijn vriendin, Pelle was toen 6 denk ik mocht ik “iets” maken voor de kinderen…Ik dacht ik maak iets van Vilt en iets met bloemen. Geloof me dit was echt geknutsel, maar was absoluut de start van mijn bedrijf. Tot 2018 heb ik “geknutseld” en per 01-01-2018 ben ik gestart met De Viltbloemist. Ik had toen mijn baan al opgezegd, was continu bezig met Pelle en wilde ook zelf weer een leven. Radicaal omgooien en investeren in mijn bedrijf heeft de resultaten van nu opgeleverd! En wat een vreugde en plezier geeft mijn bedrijf me!


Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? Mijn grootste uitdaging is om in mezelf te blijven geloven! Om mezelf niet onzeker te laten worden door resultaten van anderen. Om zelf te kiezen en te durven. Zeker in de huidige tijd wanneer workshops, beurzen en bruiloften en dus inkomen wegvalt is het steeds weer belangrijk om het mooie van mijn bedrijf te blijven zien. Om te blijven geloven maar ook om te DOEN. Om te veranderen en stappen durven te zetten die resulteren in nieuwe klanten of andere doelgroepen.

De Viltbloemist Academy is ontstaan door het wegvallen van inkomsten en het ontstaan van bergen tijd die ik ingezet heb om deze online workshopomgeving te bouwen en mijn klanten op een andere manier te kunnen helpen en ondersteunen met workshops. En het werkt als een trein!

Hoeveel uur per week werk je? Hoeveel verdien je?

Dat vind ik lastig om aan te geven, ik werk als het kan, ook in de weekenden en vakanties. Maar daar staat tegenover dat ik niet werk als Pelle me iets vraagt of ik iets anders wil doen. Ik ben super flexibel in het indelen van mijn tijd. Maar zoals de boekhouder zegt je werkt veel meer dan 1225 uur per jaar anders heb je geen omzet van bijna € 20.000 op jaarbasis. Ik verdiende eigenlijk niet echt iets – in vergelijking met mijn betaalde baan in loondienst, zeg € 200 per maand hield ik over. Maar sinds halverwege 2019 ga ik als een trein en merk ik ook echt dat ik een serieus bedrijf ben met bijbehorend inkomen.


Welk advies heb jij voor ondernemende moeders?

Kijk heel goed wat jij nodig hebt en wat jouw gezin nodig heeft. Bekijk of je tijd hebt om te investeren in je bedrijf in tijd en in kosten. Een bedrijf runnen gaat er niet zomaar even bij of tussendoor, maar kan je wel een enorme vrijheid geven. Ik heb mijn bedrijf gestart met een minimum aan uitgaven, ik heb geen risico’s genomen. Niet financieel maar ook niet privé. Dat gaf mij enorme rust. Alles kon maar hoefde niet per se. Ik had immers een betaalde baan ernaast. Zonder betaalde baan ernaast gaf wat meer druk, maar ook veel meer ruimte om mijn bedrijf echt van de grond te krijgen.

Ik denk dat het verdelen tussen moeder zijn én ondernemer het lastigste is. Je kunt meestal geen deur dicht doen en je werk achter je laten. Maar als het bij je past dan is het ‘t fijnste wat je kunt doen in mijn beleving.

Wie is jouw idool? Van wie ben je fan of tegen wie kijk je op?

Ik ben fan van Linda Nieuwstad. Zij maakt mega megagrote bloemen voor instellingen en bedrijven. Van vilt, dekens, maar ook van oude vrachtwagenzeilen en andere materialen. Zoals ik naar haar kijk is ze een creatieve vrouw die haar eigen ding doet. En ze kan lassen! Om de hele grote sculpturen te kunnen maken heb je een stevig frame nodig en dat maakt ze van betonijzer. Zo tof. Ik denk dat ze maakt wat ze wil en dat het naast een verkoopobject vooral kunst is. Ik bewonder haar omdat ze haar werk tentoonstelt op locaties die heel veel mensen kennen. Wat ik grappig vind is dat Linda echt met beide benen op de grond staat en bijvoorbeeld op Instagram helemaal niet bekend is terwijl ze zulk mooi werk maakt….


Hoe ontspan jij? Hoe verwen jij jezelf? Welke lieve dingen doe jij voor jezelf?

Ik ontspan vooral door te slapen en door de natuur te lopen. Mijn hoofd zit snel vol dus ik hou vooral van de stilte om me heen. Een saunabezoek vind ik heerlijk en een mooie coupe bij de kapper laten knippen maakt me ook echt blij. En geloof het of niet, ik ontspan als ik viltbloeiers mag maken. Dat is echt mijn passie en zij geven me zo’n happy gevoel! Ik heb er bijna altijd zin in! Ik vind stedentrips met mijn man ook heerlijk omdat we dan precies kunnen doen waar we zin in hebben op welk moment dan ook, dat kan thuis eigenlijk nooit vanwege de structuur en de regels die zo belangrijk zijn. En die vrijheid voelt dan dubbel zo goed.


Wat staat er nog op jouw bucketlist?

Een reis naar Canada! Die hadden we voor dit jaar geboekt, maar gaat waarschijnlijk niet door Corona. We willen ook nog dolgraag een keer naar Japan omdat die cultuur ons ongelooflijk aanspreekt. Een prachtig licht appartement met grote ramen met een plek voor ons als gezin én een atelier ergens hoog boven Eindhoven. En eigenlijk is dat allemaal ook weer niet nodig want ik ben het aller gelukkigst met mijn gezin, mijn ouders, vrienden en de liefde die er tussen ons is.




Daphne Engelke De Viltbloemist Nederland & Academy Volg mij op LinkedIn, Facebook en Instagram

Of kijk voor meer informatie over mijn werk en workshops op de website.

111 keer bekeken
0
Branding & Design
Logo ontwerp
Webdesign
Promotiematerialen

 
Contact
  • Quinta Severiens op Facebook
  • Quinta Severiens op Instagram
  • Quinta Severiens op LinkedIn
  • Quinta Severiens op YouTube
Join my network!